دقت‌ورزی معنایی

کانگورو-ویراستاران
اغلب می‌پندارند واژۀ کانگورو از یکی از زبان‌های بومی استرالیا وام گرفته شده و به‌معنی «نمی‌دانم» است؛ اما طبق پژوهش‌های میدانی جدید، در زبان گوگو ییمیدهیر واژۀ gangurru به یکی…
درازنویسی-ویراستاران-رنج‌بردن
مترجمانِ بی‌دقت در ترجمهٔ فعل to suffer انگلیسی صرفاً معنیِ نخستِ آن یعنی «رنج‌بردن» را در ذهن داشته و آن را در جاهایی به‌جای معنی دوم که «مبتلابودن، دچاربودن، گرفتاربودن»…
جداره-معنی جداره-جدار-دیواره-ویراستاران
برخی معتقدند «جِداره» در عربی یا در متون معتبر فارسی به‌ کار نرفته‌ است. اما فرایندِ ساخت اسم از اسم و پسوند «ـه» از فرایندهای زایای فارسی است و واژه‌های…
برنامه کاربردی-ویراستاران
عبارت گرته‌بردارانهٔ «برنامهٔ کاربردی» که ترجمهٔ لفظ‌به‌لفظ application software یا application program است، جز در متن‌های تخصصی، غالباً در فارسی چندان رسا نیست و مخاطب فارسی‌زبان را با ابهامی معنایی…
عنتر-انتر-معنی عنتر-معنی انتر-ویراستاران
برخی معتقدند «انتر» به‌معنای «بوزینه» فارسی است و با همین املا باید نوشته شود. اما «عنتر» واژه‌ای عربی است که در فارسی دستخوش تغییر معنایی شده و اشکالی ندارد. «انتر»…
ناغافل-ویراستاران
گاه واژۀ «ناغافل» را به‌صورت قید یا صفت و در معنی «ناگهانی، ناگهان، بی‌خبر، غافل‌گیرانه» به کار می‌برند. این کاربرد صحیح نیست؛ زیرا «غافل» خود به‌معنی «بی‌خبر» است و افزودن…
صاروج-ساروج-ویراستاران
صاروج معرّبِ čārūg فارسی میانه است. ساروج نیز املای فارسی‌شدهٔ واژهٔ عربیِ صاروج است. امروزه در فارسی املای صاروج کمابیش متروک شده‌ است و این واژه را به‌صورت ساروج می‌نویسند…
بااین‌وجود-با این وجود-با وجود این-ویراستاران-معنی‌شناسی-دقت‌ورزی معنایی
بیشترِ کسانی که دربارۀ ویرایش و درست‌نویسی زبان فارسی اثری نوشته‌اند، کاربرد حرف‌ربط «بااین‌وجود» را نادرست دانسته و خاطرنشان کرده‌اند که صورتِ صحیح این حرف‌ربط، «باوجوداین» است. بیشترِ کسانی که…
جانشین-معنی جانشین-جایگزین-معنی جایگزین-ویراستاران
«جایگزین» یعنی «کسی یا چیزی که جایی را می‌گزیند» و توسعاً یعنی «کسی یا چیزی که در جایی می‌نشیند». بااین‌حال، در یکی‌دو دهۀ اخیر، این واژه را برخلاف معنایی که…
فهرست